Zapisz się na nasz newsletter! Nowości, przepisy na kiszonki i promocje prosto na Twoją skrzynkę.

Wraz z wiekiem zmienia się sposób, w jaki organizm wykorzystuje składniki odżywcze z codziennej diety. U osób starszych coraz częściej pojawia mniejszy apetyt, a co odbija się na jakości diety - maleje udział nie tylko białka ale i błonnika pokarmowego. Ten drugi ma szczególnie duże znaczenie gdyż osoby starsze często zmagają się z zaburzeniami trawienia jak zaparcia czy wzdęcia. Seniorzy bardzo często zmagają się z innymi zaburzeniami zwłaszcza kardiologicznymi co związane jest ze stosowaniem wielu leków. Dodatkowo, bóle stawów mogą ograniczać aktywność w ciągu dnia. Wszystko to sprawia, że dieta seniora powinna być odpowiednio dopasowana i uwzględniać ograniczenia danej osoby, ale jednocześnie dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych.
I tutaj kiszonki mogą być cennym dodatkiem do codziennych posiłków. Fermentowane warzywa dostarczają probiotycznych bakterii oraz ich metabolitów w tym kwasów organicznych które mogą wspierać odporność oraz prawidłowe trawienie. Pomimo tych wielu korzyści trzeba pamiętać że kiszonki to doskonałe wsparcie codziennej diety ale nie zastąpi dobrze zaplanowanej probiotykoterapii o ile jest ona wskazana. Zawartość szczepów w poszczególnych kiszonek zmienia się w zależności od fermentowanego warzywa a probiotyk ma ściśle określony nie tylko skład ale i dawkę pożytecznych bakterii.
Postępujące procesy związane ze starzeniem się organizmu wpływają na funkcjonowanie przewodu pokarmowego, apetyt oraz sposób odżywiania. W praktyce u osób starszych może występować mniejsze spożycie pokarmu i ograniczenie różnorodności produktów. Może to zmniejszać różnorodność diety i utrudniać dostarczenie odpowiedniej ilości błonnika, białka, witamin i składników mineralnych.
Wraz z wiekiem zmienia się także skład mikrobioty jelitowej. Badania przeprowadzone u osób starszych wskazują, że interwencje dietetyczne z wykorzystaniem probiotyków, prebiotyków i synbiotyków mogą wpływać na funkcjonowanie mikrobioty, m.in. Zwiększać liczebność bakterii z rodzaju Bifidobacterium oraz różnorodność mikrobiologiczną całego mikrobiomu. Metaanaliza przeprowadzona na 29 badaniach klinicznych obejmujących 1633 osoby w wieku powyżej 60 lat wykazała również na zwiększenie ilości SCFA oraz redukcji stanów zapalnych.
https://link.springer.com/article/10.1186/s12937-025-01218-1
Jednym z powodów, dla których warto dodać kiszonki do diety seniorów, jest ich potencjalny wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego i mikrobioty jelitowej.
Podczas fermentacji bakterie kwasu mlekowego przekształcają cukry obecne w warzywie wykorzystywanym do produkcji kiszonki w kwas mlekowy i inne metabolity o działaniu prozdrowotnym. Jeżeli produkt nie został poddany pasteryzacji, może również zawierać żywe mikroorganizmy.
Wprowadzenie porcji 100g fermentowanych warzyw do diety w grupie u 31 kobiet po 6 tygodniach przyczyniły się do poprawy wybranych parametrów mikrobioty, w tym zwiększenie liczebności Faecalibacterium prausnitzii co może pomóc w redukcji stanu zapalnego w jelitach.https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9536613/
W starszym wieku układ odpornościowy również ulega starzeniu określanym jako immunosenescencja. Obejmują one m.in. zmiany funkcjonowania limfocytów T, komórek NK oraz innych elementów odpowiedzi immunologicznej. Z tego względu dieta ukierunkowana na poprawę odporności po 60-tce jest jednym z ważnych aspektów profilaktyki zdrowego starzenia.
Badania nad suplementacja probiotyczna wskazują, że interwencję ukierunkowane na modyfikowanie mikrobioty może wpływać na wybrane parametry odpowiedzi immunologicznej. W badaniu obejmującym 120 osób w wieku powyżej 65 roku życia lat 12 tygodni suplementacji probiotycznej wiązało się ze zmianami wybranych komórek odpornościowych odpowiedzialnych m.in za odporność przeciw infekcjom. Odpowiedź ta różniła się jednak między kobietami i mężczyznami.https://e-nrp.org/DOIx.php?id=10.4162%2Fnrp.2023.17.5.883&utm_source=chatgpt.com
Podobne probiotykoterapia może pomóc w zmniejszeniu ryzyka wystąpienia co najmniej jednej infekcji dróg oddechowych oraz skróceniem całkowitego czasu infekcji u dorosłych osób https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9776651/
W diecie seniora istotna jest nie tylko mikrobiota, ale przede także odpowiednia podaż energii i składników odżywczych. Produkty fermentowane mogą być wartościowym dodatkiem do diety, ale nie powinny być przedstawiane jako główne źródło wszystkich składników, których często brakuje w diecie osób starszych.
Kiszonki mogą zwiększać udział warzyw w diecie i dostarczać błonnika pokarmowego oraz związków bioaktywnych. Ich wartość zależy jednak od rodzaju warzywa i sposobu przygotowania. W praktyce kiszonki warto łączyć z innymi produktami o wysokiej wartości odżywczej: warzywami, owocami, pełnoziarnistymi produktami zbożowymi, rybami, jajami, a nawet nabiałem lub oraz nasionami i orzechami.
Kiszonka nie zastąpi suplementacji witaminy D, witaminy B12, wapnia czy innych składników, jeżeli u seniora stwierdzono ich niedobór. W takich sytuacjach postępowanie powinno wynikać z oceny sposobu żywienia, stanu zdrowia i – jeśli jest to wskazane – wykonania badań laboratoryjnych.
Nie ma jednej dawki kiszonek dla osób po 60. roku życia. Warto więc kierować się rozwagą i stopniowo wdrażać kiszonki do diety zwłaszcza jeśli nie były one jej częstym elementem.
Jeżeli senior nie spożywał wcześniej regularnie produktów fermentowanych, najlepiej rozpocząć od kilku łyżek kiszonego warzywa niż od dużej porcji. Pozwala to ocenić tolerancję przewodu pokarmowego.
Kiszona kapusta, ogórki, buraki czy inne kiszone warzywa mogą być stosowane zamiennie. Nie ma podstaw, aby wskazywać jedną kiszonkę jako najlepszą dla zdrowia seniora.
Pasteryzacja ogranicza przeżywalność bakterii obecnych w kiszonce . Jednocześnie produkt niepasteryzowany nie jest równoważny preparatowi probiotycznemu, ponieważ nie gwarantuje określonego szczepu i dawki.
U części osób większe ilości produktów fermentowanych w tym kiszonek mogą powodować wzdęcia lub dyskomfort. W takim przypadku należy zmniejszyć porcję i zwiększać ją w wolniejszym tempie.
Zamiast traktować kiszonki jako osobny posiłek lub „preparat na odporność”, można podawać je jako dodatek do obiadu, kanapki, sałatki czy posiłku z kaszą. Dzięki temu stają się częścią różnorodnej diety seniora.
W badaniu dotyczącym kiszonek stosowano porcje około 100 g produktu dziennie przez 6 tygodni, ale nie jest to oficjalne zalecenie dotyczące osób starszych ani konkretna dawka do uzyskania efektu zdrowotnego .https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9536613/
Dlatego ważne jest indywidualne podejście. U osoby dobrze tolerującej produkty fermentowane niewielka porcja kiszonych warzyw może regularnie pojawiać się w codziennym jadłospisie podczas gdy u osoby z wrażliwym układem pokarmowym lepsze mogą być mniejsze ilości włączane pod opieką dietetyka.
W diecie seniora kiszonki można wykorzystać bez dodatkowych komplikacji - oto najlepsze pomysły jak włączyć kiszone warzywa do codziennej diety
kiszona kapusta + pieczona ryba + ziemniaki + oliwa,
kiszony ogórek + pasta z jaj + pieczywo pełnoziarniste,
kiszony burak + kasza + pieczone warzywa + źródło białka,
kiszona kapusta + zupa warzywna lub krupnik – dodana po zakończeniu gotowania, jeżeli zależy nam na zachowaniu żywych mikroorganizmów,
kiszone warzywa + sałatka z warzyw i nasion.
Takie zestawienia są wartościowe niż spożywanie kiszonek jako pojedynczego posiłku o „specjalnym” działaniu na odporność.
Kiszonki dla seniorów mogą być wartościowym elementem codziennego jadłospisu, ale nie zastępują prawidłowo zbilansowanej diety ani leczenia niedoborów.
W przypadku osoby po 60. roku życia szczególnie ważne jest, aby kiszonki uzupełniały dietę, a nie wypierały z niej produktów dostarczających energii, białka, witamin i składników mineralnych. To właśnie całościowy sposób żywienia pozostaje podstawą prawidłowego odżywienia i funkcjonowania organizmu w starszym wieku.
Autor
Doktor nauk biomedycznych, dietetyk kliniczny i ekspertka w dziedzinie immuno-żywienia oraz nutri-psychiatrii. Nukowiec w zakładzie biostatystyki i medycyny translacyjnej na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. Specjalizuje się w celowanej diagnostyce i dietoterapii ukierunkowanej na mikrobiom w zaburzeniach o podłożu psycho-metabolicznym, zwłaszcza zespołu przewlekłego zmęczenia (ME/CFS) po przebytych infekcjach, a także depresji, otyłości i alergiach dermatologicznych.
Autorka dwóch bestsellerowych poradników naukowych wydawnictwa PZWL: „Dietoterapia w Zespole Chronicznego Zmęczenia” oraz „Psychodietetyka dla każdego”.
Edukatorka zarówno pacjentów jak i specjalistów, prelegentka TEDx.
Podczas konsultacji dietetycznych udowadnia że odżywianie w zgodzie i poszanowaniem własnych zasobów jest możliwe i skuteczne w odzyskiwaniu energii życiowej i dobrostanu.
Konsultacje dietetyczne - zapisy
tel:+48535300340